Instrumenty

Gra na podobnym do lutni instrumencie - Muzyka na podobną do lutni instrumentów

Autor Halina Sikora
Halina Sikora14.01.20247 min.
Gra na podobnym do lutni instrumencie - Muzyka na podobną do lutni instrumentów

Gra na instrumencie podobnym do lutni to ciekawy temat dla miłośników muzyki. Lutnia to stary instrument strunowy, który był niezwykle popularny w epoce renesansu. W późniejszych okresach pojawiły się instrumenty bardzo do niej podobne, takie jak teorban, mandora czy gitara bałałajka.

Kluczowe wnioski:
  • Teorban to instrument basowy o wydłużonej mensurze, popularny w XVII i XVIII wieku.
  • Mandora była popularna w XVI i XVII wieku, gra się na niej techniką lutniową.
  • Gitara bałałajka to instrument rosyjski o trapezowym pudle rezonansowym.
  • Muzyka gitarowa wywodzi się z muzyki lutniowej i ma z nią wiele wspólnych cech.
  • Istnieje wiele fascynujących odmian lutni, warto poznać ich historię i brzmienie.

Jak nauczyć się grać na teorbanie?

Teorban to bardzo ciekawy instrument podobny do lutni, który pojawił się w XVII wieku we Włoszech. Ma wydłużoną mensurę i dodatkowy komplet strun bassowych, dzięki czemu posiada szerszy zakres i bogatsze brzmienie niż lutnia.

Nauka gry na teorbanie nie należy do najłatwiejszych, ale daje wiele satysfakcji. Przede wszystkim trzeba nauczyć się notacji tabulaturowej, w której zapisuje się muzykę na instrumenty strunowe z gryfem. Następnie można rozpocząć studiowanie utworów kompozytorów barokowych takich jak Kapsberger, Piccinini czy de Visée.

Technika gry na teorbanie jest bardzo podobna do techniki lutniowej. Należy opanować grę palcami prawej ręki oraz operowanie plektronem. Duży nacisk kładzie się też na precyzję i dbałość o detale w muzyce, tak charakterystyczne dla stylu barokowego.

Porady dla początkujących

Dla osób stawiających pierwsze kroki z teorbanem przydatne będą następujące wskazówki:

  • Zacznij od ćwiczeń technicznych i prostych utworów ludowych w tabulaturze.
  • Uważnie słuchaj i naśladuj mistrzów gry na tym instrumencie.
  • Ćwicz cierpliwie i systematycznie co najmniej pół godziny dziennie.

Dzięki temu nauczysz się poprawnie i ekspresyjnie operować teorbanem, czerpiąc wiele przyjemności z jego niezwykłego brzmienia.

Mandora - renesansowy instrument szarpany

Mandora to stary instrument muzyczny, który był bardzo popularny w XVI i XVII wieku. Jej nazwa pochodzi od włoskiego "mandola" i dosłownie oznacza "większa mandola".

Mandora ma okrągłe pudło rezonansowe oraz 6-9 strun. Gra się na niej techniką lutniową, szarpiąc struny palcami prawej ręki lub plektronem. Ma metalowe progi, więc dźwięk mandory jest dość ostry i przenikliwy.

Instrument ten był lubiany przez kompozytorów epoki renesansu i wczesnego baroku. Pisywali oni na mandorę suity instrumentalne, fantazje, czy variacje na znane tematy. Była ona także wykorzystywana jako instrument akompaniujący wokalistom i tancerzom.

Zalety gry na mandorze Wady gry na mandorze
dynamiczne brzmienie ograniczony zakres tonalny
prosta budowa dość trudna technika gry
niewielkie wymiary mało kompozycji na ten instrument

Mimo tych kilku minusów, dzięki swemu specyficznemu tembrzowi mandora warta jest uwagi współczesnych miłośników muzyki dawnej. Szczególnie dla osób grających już na lutni bądź gitarze renesansowej.

Czytaj więcej: Fortepian – jak zbudowany jest ten historyczny instrument?

Barokowe instrumenty podobne do lutni

Lutnia była niezwykle popularna w średniowieczu i renesansie. W kolejnych epokach wyewoluowało z niej wiele rodzajów bardzo podobnych instrumentów strunowych. Oprócz już wspomnianego teorbanu i mandory, trzeba wymienić także:

  • Angelikę - ma większą mensurę i bogatsze brzmienie niż barokowa lutnia.
  • Archiliutnię - odmiana teorbanu z dodatkowym kompletem basowych strun metalowych.
  • Barokową gitarę - przejęła wiele cechy lutni, gra się na niej podobną techniką.

Te instrumenty podobne do lutni były niezwykle popularne wśród kompozytorów barokowych takich jak Weiss, Bach czy de Visée. Stosowali je z powodzeniem zarówno jako solowe, kameralne lub nawet w orkiestrach. Dzięki nim możemy podziwiać piękno dawnych kompozycji w ich pełnym blasku.

Muzyka na instrumencie podobnym do lutni to prawdziwa uczta dla uszu. Pozwala poczuć klimat minionych epok i docenić wirtuozerię dawnych mistrzów.

Rekonstrukcje historyczne

Obecnie wiele zespołów i solistów zajmujących się muzyką dawną wykorzystuje rekonstrukcje historyczne tych instrumentów. Dzięki temu ich brzmienie jest jak najbardziej zbliżone do oryginału, co pozwala oddać intencje kompozytorów.

Coraz częściej też powstają nowe aranżacje i kompozycje na te instrumenty, łączące tradycję z nowoczesnością. Świadczy to o ponadczasowej wartości brzmienia lutni i jej barokowych następców.

Współczesne odmiany lutni - gitara bałałajka

Choć lutnia praktycznie zanikła w XVIII wieku, jej ideę przejęły późniejsze instrumenty strunowe. Jednym z ciekawszych przykładów jest rosyjska gitara bałałajka.

Ma ona trójkątne pudło rezonansowe oraz struny ułożone parami otwartego stroju. Gra się na niej szarpiąc struny palcami, bez użycia plektronu. Dzięki temu brzmienie bałałajki jest niezwykle miękkie i subtelne.

Instrument ten stał się bardzo popularny w muzyce ludowej, romantycznej, a także współczesnych gatunkach rozrywkowych. Często wykorzystywany jest również w zespołach folkowych czy world music. Jest więc nowoczesną odsłoną idei dawnej lutni.

Inne współczesne inkarnacje

Oprócz bałałajki wiele cech lutni przejęły też inne współczesne instrumenty. Wystarczy wspomnieć o:

  • lutni hawajskiej ukulele - ma podobne niewielkie rozmiary i miękki dźwięk.
  • portugalskiej gitarze cavaquinho - przypomina lutnię renesansową.
  • liuqin - chińskim instrumencie ze skórzanym pudłem rezonansowym.

Dowodzi to, że pomysł na lutnię okazał się trafiony i przetrwał próbę czasu w wielu nowych wcieleniach. Miękki i subtelny tembr tych instrumentów wciąż znajduje wielbicieli na całym świecie.

Muzyka lutniowa a muzyka gitarowa

Niewątpliwie gitara klasyczna i inne jej odmiany wywodzą się w prostej linii z tradycji gry na lutni. Mają wiele cech wspólnych pod względem budowy, sposobu gry, repertuaru i użyteczności.

Oba te instrumenty są wszechstronne, mogą służyć zarówno do muzyki solowej, kameralnej jak i orkiestrowej. Literatura na nie jest niezwykle bogata i obejmuje utwory od średniowiecza po czasy współczesne. Łączy je też podobna technika gry palcami prawej ręki.

Jednak pomimo tych licznych analogii, gitara poszła w nowym kierunku rozwoju, zwłaszcza od XIX wieku. Stała się pełnoprawnym, nowoczesnym instrumentem koncertowym. Tymczasem muzyka na instrumencie podobnym do lutni wciąż kojarzy się z klimatem minionych epok.

Podsumowanie

Lutnia to niezwykle interesujący instrument, który odegrał ogromną rolę w historii muzyki. W późniejszych epokach, na bazie jej pomysłu i konstrukcji, rozwinęło się wiele podobnych instrumentów strunowych. Niektóre z nich, jak teorban, mandora czy barokowa gitara, były niezwykle popularne u wielkich kompozytorów minionych epok.

Dziś te historyczne instrumenty podobne do lutni są rekonstruowane, aby jak najwierniej oddać idee ich twórców. Coraz częściej też powstają nowe kompozycje łączące tradycję lutniową z nowoczesnością. Choć sama lutnia odeszła w zapomnienie, jej dziedzictwo wciąż jest żywe.

Nie można zapomnieć także o współczesnych inkarnacjach tego instrumentu. Gitara bałałajka, ukulele czy portugalskie cavaquinho to przykłady, jak pomysł na lutnię wciąż znajduje nowych zwolenników. Ich charakterystyczny, miękki tembr brzmieniowy ma wielu wielbicieli na całym świecie.

Podsumowując, konstrukcja i idea lutni okazały się ponadczasowe. Ten instrument, choć już historyczny, wciąż żyje w wielu podobnych do lutni wcieleniach - zarówno tych dawnych, jak i zupełnie nowoczesnych. I z pewnością jeszcze nie raz nas zaskoczy.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak wybrać wzmacniacz do gitary elektrycznej? Poradnik i wskazówki dla początkujących
  2. Syntezator muzyczny - Syntetyzator dźwięku online
  3. Czy gwiazdor KISS Paul Stanley obawiał się o swoje zdrowie? Szczegóły wstrząsającej sytuacji
  4. Tuba - historia, rodzaje i budowa tego dętego instrumentu muzycznego
  5. John Squire zachwala Liamo Gallaghera jako jednego z największych głosów rock and rolla wszech czasów
Autor Halina Sikora
Halina Sikora

Recenzentka koncertów i ekspertka muzyki klasycznej. Moje pióro maluje dźwięki na papierze, analizując dzieła mistrzów. Zapraszam do odkrywania świata dźwięków.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły