Kultura

Stabat Mater Dolorosa – historia hymnu o Matce Bolesnej

Autor Halina Sikora
Halina Sikora31.10.20236 min.
 Stabat Mater Dolorosa – historia hymnu o Matce Bolesnej

Stabat Mater Dolorosa to jeden z najbardziej poruszających hymnów kościelnych, opisujących cierpienie Matki Bożej pod krzyżem. Jego wymowa, głęboka treść i piękna forma sprawiają, że od wieków wzrusza wiernych na całym świecie.

Czym jest Stabat Mater Dolorosa?

Stabat Mater Dolorosa to średniowieczny hymn po łacinie opisujący boleść Matki Bożej stojącej pod krzyżem konającego Syna. Tytuł hymnu oznacza dosłownie "Smutna Matka stała". Jest to jeden z najbardziej poruszających utworów religijnych, wyrażających cierpienie Matki patrzącej na mękę swojego dziecka.

Tekst hymnu składa się z 20 zwrotek, rymowanych trójdzielnych strof. Opisuje uczucia i przeżycia Maryi podczas ukrzyżowania Jezusa. Przedstawia Jej ból, łzy, drżenie i pragnienie cierpienia razem z Synem. Ukazuje Matkę Bożą jako wzór wiary i wytrwałości w cierpieniu.

Kto jest autorem słów Stabat Mater Dolorosa?

Autorstwo tekstu Stabat Mater Dolorosa przypisuje się Jacopone da Todi - włoskiemu franciszkaninowi z XIII wieku. Był on płodnym twórcą, autorem wielu pieśni i modlitw. Stabat Mater uważane jest za jego najwspanialsze dzieło. Powstało prawdopodobnie między 1291 a 1294 rokiem.

Istnieją też przypuszczenia, że autorem hymnu mógł być Innocenty III lub Bonawentura z Bagnoregio. Jednak większość historyków przypisuje autorstwo właśnie Jacopone da Todi.

Jaka jest historia powstania Stabat Mater Dolorosa?

Według tradycji Jacopone da Todi napisał ten hymn po stracie swojej żony. Miało to miejsce w 1268 roku, kiedy to jego małżonka zginęła pod gruzami zapadającego się kościoła. To tragiczne wydarzenie głęboko poruszyło Jacopone i skłoniło do refleksji nad cierpieniem Matki Bożej.

Inna legenda mówi, że podczas modlitwy w grocie La Verna Jacopone doznał objawienia, w czasie którego Matka Boża poprosiła go o ułożenie hymnu opisującego Jej boleść. To objawienie stało się bezpośrednią inspiracją do powstania utworu.

Dlaczego Stabat Mater Dolorosa jest tak popularny?

 Stabat Mater Dolorosa – historia hymnu o Matce Bolesnej

Hymn zdobył ogromną popularność ze względu na:

  • Poruszającą tematykę cierpienia matki patrzącej na mękę dziecka
  • Piękną formę poetycką i muzyczną
  • Uniwersalne przesłanie o matczynej miłości i poświęceniu
  • Głębię religijną i teologiczną
  • Mistyczny charakter, prowadzący do kontemplacji męki Chrystusa

Dzięki tym walorom hymn szybko zdobył popularność w całym Kościele katolickim. Był tłumaczony na wiele języków i wykonywany przez największych kompozytorów, jak Pergolesi, Haydn czy Rossini.

Jakie tajemnice wiary zawiera tekst Stabat Mater Dolorosa?

Tekst hymnu zgłębia wiele prawd wiary chrześcijańskiej. Ukazuje między innymi:

  • Tajemnicę Wcielenia - Bóg staje się człowiekiem w łonie Maryi
  • Ofiarę Chrystusa za grzechy ludzkości
  • Matczyny ból Maryi u stóp krzyża
  • Zjednoczenie cierpienia Matki z męką Syna
  • Odkupieńczą moc cierpienia
  • Potrzebę naśladowania Chrystusa i Maryi

Dzięki poetyckiej formie hymn na nowo ożywia te prawdy wiary i pozwala je głębiej przeżyć.

Gdzie można usłyszeć muzykę do Stabat Mater Dolorosa?

Tekst Stabat Mater doczekał się wielu pięknych kompozycji muzycznych. Można je usłyszeć między innymi:

  • W kościołach podczas nabożeństw Drogi Krzyżowej
  • Na koncertach oratoryjnych i pasyjnych
  • W filharmoniach prezentujących dzieła dawnych mistrzów
  • Na festiwalach muzyki chóralnej i organowej
  • Na płytach z muzyką sakralną

W Polsce warto posłuchać wersji Henryka Góreckiego, Krzysztofa Pendereckiego czy Wojciecha Kilara. Ich kompozycje należą do najwybitniejszych muzycznych interpretacji tego hymnu.

Jakie polskie tłumaczenia Stabat Mater Dolorosa istnieją?

Tekst łaciński doczekał się wielu polskich przekładów. Najbardziej znane to:

  • tłumaczenie Cypriana Kamila Norwida - bliskie oryginałowi, zachowujące rymową formę
  • tłumaczenie Karola Wojtyły, późniejszego papieża Jana Pawła II - proste i poetyckie
  • tłumaczenie Jacka Salija - nowoczesne, dostosowane do współczesnego języka

Istnieją też liczne parafrazy, nawiązania i aluzje literackie do Stabat Mater w polskiej poezji.

Jakie emocje wyraża hymn Stabat Mater Dolorosa?

Hymn w sposób mistrzowski wyraża całą gamę ludzkich uczuć i przeżyć. Są to między innymi:

  • Głęboki smutek i żal
  • Matczyny ból
  • Współczucie i solidarność z cierpiącym
  • Osamotnienie w cierpieniu
  • Pragnienie ulżenia cierpieniom Chrystusa
  • Pokora i poddanie się woli Bożej
  • Wiara w sens ofiary i zbawczej śmierci
  • Nadzieja eschatologiczna

Dzięki tym emocjom Stabat Mater pozwala wiernym głęboko przeżyć misterium męki Pańskiej i zjednoczyć się duchowo z cierpieniem Chrystusa i Matki Bożej.

Podsumowanie

Stabat Mater Dolorosa to arcydzieło poezji religijnej, które od wieków porusza serca wiernych. Snując opowieść o cierpieniu Matki Bożej, dotyka najgłębszych ludzkich uczuć i intuicji. Jest wspaniałym świadectwem wiary, wyrażającym prawdy teologiczne w przystępnej, poetyckiej formie. Niezliczone aranżacje muzyczne sprawiły, że jego przesłanie dociera do milionów ludzi na całym świecie. Stabat Mater na zawsze pozostanie jednym z najwspanialszych hymnów chrześcijaństwa.

Najczęstsze pytania

Refren hymnu brzmi w tłumaczeniu na język polski: "A Matka stała krzyża u stóp, łzami zalana, drżąca w bólach".

Stabat Mater może być wykonywany zarówno przez solistów, jak i przez chóry kościelne oraz zespoły muzyczne. Nadaje się zarówno do wykonań a cappella, jak i z towarzyszeniem instrumentów.

Hymn jest często wykonywany w kościołach podczas nabożeństw Drogi Krzyżowej. Można go również usłyszeć na koncertach muzyki poważnej i festiwalach organowych.

Do najbardziej znanych hymnów ku czci Matki Bożej należą między innymi Ave Maria, Salve Regina, Regina Coeli oraz Magnificat.

Do arcydzieł inspirowanych tym hymnem należą kompozycje m.in. Pergolesiego, Vivaldiego, Haydna, Rossiniego, Dvořáka, Pendereckiego i Pärt'a.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Imieniny Neli: tradycje i zwyczaje związane z tym świętym
  2. Piosenki Elżbiety Adamiak: magia kryjąca się w ich słowach
  3. Jak wybrać wzmacniacz do gitary elektrycznej? Poradnik i wskazówki dla początkujących
  4. Krzesimir Dębski - polski kompozytor
  5. Światowym zaskoczeniem- Sean 'Diddy' Combs rezygnuje z Revolt po głośnej aferze
Autor Halina Sikora
Halina Sikora

Recenzentka koncertów i ekspertka muzyki klasycznej. Moje pióro maluje dźwięki na papierze, analizując dzieła mistrzów. Zapraszam do odkrywania świata dźwięków.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły