Muzycy

Jerzy Fryderyk Haendel - kompozytor i jego utwory

Autor Halina Sikora
Halina Sikora31.12.20239 min.
Jerzy Fryderyk Haendel - kompozytor i jego utwory

Jerzy Fryderyk Haendel uważany jest za jednego z najwybitniejszych kompozytorów epoki baroku. Ten niemiecki twórca wsławił się przede wszystkim oratoriami, takimi jak słynny Mesjasz, a także operami i utworami instrumentalnymi. W swojej bogatej twórczości łączył wpływy włoskie, francuskie i niemieckie, tworząc muzykę niezwykle melodyjną i pełną ekspresji.

Kluczowe wnioski:
  • Haendel był mistrzem klawesynu i organów, znanym z wirtuozerii wykonawczej.
  • Skomponował ponad 40 oper, spośród których najsłynniejsza to Juliusz Cezar.
  • Jego arcydziełem oratoryjnym pozostaje Mesjasz, do dziś wykonywany na całym świecie.
  • Stworzył też wiele koncertów instrumentalnych, suity i sonaty na różne składy.
  • Wywarł ogromny wpływ na późniejszych kompozytorów, jak Mozart czy Beethoven.

Jerzy Fryderyk Haendel zwany Niemieckim Orfeuszem

Jerzy Fryderyk Haendel uchodzi za jednego z najwybitniejszych kompozytorów muzyki barokowej. Był niezwykle utalentowanym twórcą o niebywałej inwencji melodycznej. Już za życia nazywano go „niemieckim Orfeuszem” za niezwykły dar komponowania i wirtuozerię gry na instrumentach klawiszowych.

Urodził się w 1685 roku w Halle w rodzinie lekarza. Od najmłodszych lat wykazywał ogromne zdolności muzyczne, ucząc się gry na organach, klawesynie, skrzypcach i flecie. Mając zaledwie 17 lat skomponował pierwszą operę „Almira”, która zebrała entuzjastyczne recenzje.

W 1703 roku Haendel przeniósł się do Hamburga, gdzie w bardzo krótkim czasie zyskał sławę kompozytora i wirtuoza instrumentów klawiszowych. Grał na organach w kościołach, dyrygował operami w teatrze Goosemarket, komponował kantaty i sonaty instrumentalne. Stał się ulubieńcem hamburskiej publiczności.

W 1710 roku udał się do Londynu, gdzie spędził resztę życia. Tam też osiągnął największą sławę, komponując ponad 40 oper i ponad 30 oratoriów. Do najsłynniejszych należą „Rinaldo”, „Juliusz Cezar”, „Kserkses” i oczywiście arcydzieło „Mesjasz”.

Artystyczne podróże po Europie

Choć Haendel większość kariery spędził w Londynie, w młodości odbył szereg artystycznych podróży po Europie. Podczas nich zapoznał się z różnymi stylami narodowymi, które później przetwarzał w swojej twórczości.

W 1719 roku udał się do Düsseldorfu, by objąć posadę nadwornego kapelmistrza u księcia Jana Wilhelma. Jednak już po kilku miesiącach powrócił do operowej sceny Londynu, która dała mu znacznie większą swobodę twórczą.

W 1728 roku Haendel wyruszył w podróż do Włoch, by zapoznać się z najnowszymi trendami we włoskiej operze. Odwiedził Rzym, Neapol, Florencję i Wenecję, wszędzie witany entuzjastycznie jako sławny kompozytor. Jednak włoskie wpływy nie zdominowały jego stylu, w dalszym ciągu łączył tradycje różnych krajów.

Jerzy Fryderyk Haendel wsławił się Messiaszem i Muzyką Wodną

Największe arcydzieła Haendla to oratorium „Mesjasz” oraz suita instrumentlalna „Muzyka Na Wodzie”. Oba te utwory przyniosły mu nieśmiertelną sławę i do dziś należą do kanonu muzyki klasycznej.

„Mesjasz” powstał w 1741 roku i oparty jest na tekstach biblijnych traktujących o przyjściu Mesjasza. Monumentalne chóry przeplatają się z lirycznymi ariami solowymi. Oratorium rozpoczyna słynny fragment „I rzekł Bóg: Niechaj się stanie światłość”.

„Muzyka Na Wodzie” to z kolei suita instrumentalna napisana dla króla Anglii Jerzego I, który poprosił Haendla o stworzenie dzieła na uroczysty rejs po Tamizie. Składa się z trzech części przedstawiających przygodę żeglarzy: spokojną przeprawę, burzę i powrót do domu.

Oba te utowry na stałe wpisały się w kanon muzyki poważnej i do dzisiaj goszczą w repertuarze orkiestr i zespołów kameralnych na całym świecie.

Popularność arcydzieł

Sława „Mesjasza” i „Muzyki Wodnej” nie słabnie od ponad dwustu lat. Utwory te należą do najczęściej wykonywanych dzieł muzyki dawniej, zwłaszcza w okresie bożonarodzeniowym.

Wirtuozowskie partie solowe i monumentalne chóry „Mesjasza” przyciągają największe gwiazdy scen operowych i oratoryjnych. Natomiast „Muzyka Wodna” ze swym żywiołowym przedstawieniem żeglugi po Tamizie pozostaje ulubionym bisowym dodatkiem na koncertach promenadowych.

Czytaj więcej: Ferenc Liszt - Kompozytor i Pianista

Jerzy Fryderyk Haendel wirtuozem organów i klawesynu

Oprócz niezwykłego talentu kompozytorskiego, Haendel słynął również z wirtuozerii wykonawczej w grze na instrumentach klawiszowych. Był uznawany za jednego z największych organistów i klawesynistów swoich czasów.

Zaczął grać na organach i klawikordzie już jako 7-letnie dziecko. W wieku lat 17 objął prestiżową posadę organisty katedry w Halle. Potem wielokrotnie zachwycał słuchaczy improwizacjami organowymi w największych kościołach Europy, m.in. w bazylice św. Piotra w Rzymie.

Słynne stały się jego pojedynki na organach i klawesynie z wybitnym włoskim wirtuozem Domenico Scarlattim. Obaj kompozytorzy rywalizowali ze sobą w improwizacjach, budząc zachwyt zgromadzonej publiczności.

Niestety intensywna praca przy komponowaniu i występy jako wirtuoz doprowadziły u Haendla do częściowego paraliżu rąk. Mimo to do końca życia grał koncerty organowe, dyrygował i akompaniował śpiewakom.

Mistrz improwizacji

Umiejętność improwizacji była w czasach baroku niezwykle ceniona wśród wykonawców. Haendel posiadał ten dar w stopniu genialnym - potrafił na zawołanie stworzyć wirtuozowską fugę czy tokatę na zadany temat.

Zachowało się wiele relacji z jego koncertów organowych, podczas których publiczność oszołomiona była bogactwem jego pomysłów i błyskawiczną techniką. Żaden inny organista nie potrafił tak jak Haendel łączyć wirtuozerii z głębią wyrazu muzycznego.

Jerzy Fryderyk Haendel najważniejszy kompozytor baroku

Twórczość Jerzego Fryderyka Haendla uosabia styl barokowy w muzyce. Jest on uznawany obok Jana Sebastiana Bacha za najwybitniejszego kompozytora tej epoki. Stworzył ponad 1000 utworów niemal we wszystkich gatunkach znanych w jego czasach.

Charakterystyczne dla jego stylu były: melodyjność, wirtuozeria, bogactwo faktury polifonicznej oraz łączenie elementów różnych stylów narodowych - włoskiego, francuskiego i niemieckiego. Opery i oratoria Haendla cechował ponadto dramatyzm i dbałość o wiarygodność przedstawianych postaci.

Do najważniejszych jego dzieł, oprócz wymienionych wcześniej arcydzieł, zaliczyć należy opery „Juliusz Cezar”, „Rinaldo”, „Kserkses”, a także Te Deum, koncerty organowe i liczne kantaty.

Jego muzyka nie zna granic wieku, miejsca, czasu czy języka - porusza ludzi na całym świecie od pokoleń.

Twórczość Haendla pozostaje żywotna do dziś, a jego pozycja jednego z filarów muzyki dawnej jest absolutnie bezdyskusyjna. Wywarł ogromny wpływ na takich późniejszych kompozytorów, jak Haydn, Mozart, Beethoven i wielu innych.

Jerzy Fryderyk Haendel twórca oper i oratoriów

Główne gatunki uprawiane przez Haendla to opera i oratorium. Skomponował ponad 40 oper, które zdominowały scenę londyńską na początku XVIII wieku. Napisał też ponad 30 oratoriów, spośród których „Mesjasz” jest dziełem najsłynniejszym.

Wczesne opery Haendla, jak „Almira”, „Nero” czy „Rinaldo” powstały pod wpływem stylu neapolitańskiego i cechowały się lekkością, wdziękiem melodyjnym i popisami wokalnymi. Natomiast późniejsze, jak „Juliusz Cezar”, „Aleksander Wielki”, opery heroiczne, odznaczały się większym dramatyzmem i dbałością o charakterystykę postaci.

Najsłynniejsze opery Haendla Najsłynniejsze oratoria Haendla
- Juliusz Cezar - Mesjasz
- Rinaldo - Samson
- Kserkses - Izrael w Egipcie
- Aleksander Wielki - Judasz Machabeusz

Z kolei oratoria Haendla wyróżniały się monumentalnymi chórami, dramatyczną ekspresją i głębokim przesłaniem religijnym bądź patriotycznym. Najwybitniejsze z nich, jak „Mesjasz”, „Samson” i „Judasz Machabeusz”, na stałe wpisały się do historii muzyki.

Dziedzictwo operowo-oratoryjne

Opery i oratoria Haendla wyznaczyły nowe standardy tych gatunków na ponad 100 lat. Inspiracje jego dziełami odnaleźć można u Mozarta, Haydna i Beethovena. Teatry i sale koncertowe na całym świecie nie wyobrażają sobie sezonu bez „Mesjasza” czy „Juliusza Cezara” na afiszu.

Najwięksi śpiewacy wszystkich epok chętnie sięgają po partie solowe z jego arcydzieł. Reżyserzy operowi poszukują wciąż nowych odczytań dramatów Haendla. Nawet w popkulturze można znaleźć elementy inspirowane haendlowskimi dziełami, czego przykładem musical „Aida”.

Jerzy Fryderyk Haendel inspiracja dla Mozarta i Beethovena

Twórczość Jerzego Fryderyka Haendla wywarła ogromny wpływ na całą późniejszą muzykę europejską. Był wielką inspiracją dla tak wybitnych kompozytorów jak Wolfgang Amadeusz Mozart, Ludvig van Beethoven, Franz Joseph Haydn czy późniejszy twórcy epoki romantyzmu.

Mozart jako dziecko poznał utwory Haendla w czasie podróży po Europie i był nimi zachwycony. W wieku lat 14 skomponował 6 sonat fortepianowych na cześć mistrza z Halle. Z kolei Beethoven uwielbiał haendlowskiego „Mesjasza” i jako młody chłopiec przepisywał jego partytury, by dogłębnie poznać orkiestrowe brzmienia.

  • Mozart jako dziecko fascynował się muzyką Haendla.
  • Beethoven jeszcze przed studiami przepisywał partytury jego utworów.
  • Haydn czerpał inspiracje z haendlowskich oratoriów i suity „Muzyka Wodna”.
  • Kompozytorzy romantyzmu doceniali barwnoś

    Podsumowanie

    Jerzy Fryderyk Haendel, znany również jako Georg Friedrich Händel, był jednym z najwspanialszych kompozytorów epoki baroku. Ten niemiecki twórca wsławił się licznymi arcydziełami instrumentalnymi i wokalnymi, które na trwałe wpisały się do kanonu muzyki poważnej.

    Wśród najsłynniejszych jego utworów wymienić należy przede wszystkim monumentalne oratorium „Mesjasz”, a także suitę instrumentalną „Muzyka Wodna”. Ogromną popularność zdobyły także jego opery, jak „Juliusz Cezar”, „Rinaldo” czy „Aleksander Wielki”.

    Oprócz genialnych zdolności kompozytorskich, Haendel wsławił się również jako wirtuoz organów i klawesynu. Zachwycał europejską publiczność swymi improwizacjami, uchodząc za jednego z największych mistrzów improwizacji w historii.

    Spuścizna Haendla do dziś stanowi filar repertuaru orkiestr symfonicznych i zespołów kameralnych. Jego wpływ na późniejszych kompozytorów był kolosalny. Sami tacy giganci jak Mozart, Beethoven i Haydn z pokorą czerpali z dorobku tego barokowego mistrza.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

5 Podobnych Artykułów:

  1. Jak wybrać wzmacniacz do gitary elektrycznej? Poradnik i wskazówki dla początkujących
  2. Instrument muzyczny puzon - Opis, Historia, Zastosowanie
  3. Czy gwiazdor KISS Paul Stanley obawiał się o swoje zdrowie? Szczegóły wstrząsającej sytuacji
  4. Tuba - historia, rodzaje i budowa tego dętego instrumentu muzycznego
  5. John Squire zachwala Liamo Gallaghera jako jednego z największych głosów rock and rolla wszech czasów
Autor Halina Sikora
Halina Sikora

Recenzentka koncertów i ekspertka muzyki klasycznej. Moje pióro maluje dźwięki na papierze, analizując dzieła mistrzów. Zapraszam do odkrywania świata dźwięków.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły

Prezentacja Fryderyk Chopin dla dzieci
MuzycyPrezentacja Fryderyk Chopin dla dzieci

Prezentacja przybliżająca sylwetkę Fryderyka Chopina - wybitnego polskiego kompozytora i wirtuoza fortepianu. Przystępne omówienie jego życia, twórczości i zasług dla rozwoju muzyki. Idealne wprowadzenie dla dzieci w postać jednego z największych artystów w historii.