Historia małżeństw Richarda Burtona to opowieść o pięciu ślubach z czterema kobietami i jednym związku, który zdominował całą jego legendę: z Elizabeth Taylor. Najkrócej rzecz ujmując, pierwszą żoną była Sybil Williams, potem Burton dwukrotnie poślubił Taylor, następnie Suzy Hunt, a na końcu Sally Hay. Ta biografia nie jest tylko zbiorem romansów - dobrze pokazuje, jak prywatne decyzje wpływały na jego karierę, medialny wizerunek i dzisiejszy sposób, w jaki pamięta się go jako aktora.
Najważniejsze fakty o małżeństwach Richarda Burtona
- Richard Burton był żonaty pięć razy, ale zaledwie z czterema kobietami, bo Elizabeth Taylor poślubił dwukrotnie.
- Pierwszą żoną była Sybil Williams; razem mieli dwie córki, Kate i Jessica.
- Elizabeth Taylor była najgłośniejszą partnerką Burtona i jego żoną w latach 1964-1974 oraz 1975-1976.
- Po Taylor Burton ożenił się jeszcze z Suzy Hunt i Sally Hay, które mniej często pojawiają się w skrótowych biogramach.
- Najbardziej medialny rozdział jego życia prywatnego stworzył mit „pary stulecia”, ale to nie wyczerpuje całej historii.
Pełna chronologia bez skrótów
Jeśli chcesz uporządkować temat bez domysłów, najlepiej spojrzeć na kolejność małżeństw. Wtedy od razu widać, że Burton miał życie uczuciowe znacznie bardziej złożone, niż sugerują krótkie nagłówki o „żonie” w liczbie pojedynczej.
| Żona | Okres małżeństwa | Co było najważniejsze |
|---|---|---|
| Sybil Williams | 5 lutego 1949 - 5 grudnia 1963 | Pierwsza żona, okres przed światową sławą, dwie córki: Kate i Jessica. |
| Elizabeth Taylor | 15 marca 1964 - 26 czerwca 1974 | Najgłośniejsze małżeństwo w karierze Burtona, początek mitu wielkiej hollywoodzkiej pary. |
| Elizabeth Taylor | 10 października 1975 - 30 lipca 1976 | Drugi ślub z Taylor, głośny powrót i równie szybki koniec. |
| Suzy Hunt | 21 sierpnia 1976 - styczeń 1983 | Modelka i była żona Jamesa Hunta; małżeństwo z późnego, mniej stabilnego okresu życia Burtona. |
| Sally Hay | 3 lipca 1983 - 5 sierpnia 1984 | Ostatnia żona, z którą pozostał aż do śmierci. |
W praktyce najważniejsze rozróżnienie brzmi więc tak: cztery kobiety, pięć małżeństw. To szczegół, który łatwo zgubić, ale właśnie on porządkuje całą biografię.
Sybil Williams i spokojniejszy początek
Sybil Williams była pierwszą żoną Burtona i to z nią zbudował dom, zanim stał się globalną gwiazdą. Pobrali się w 1949 roku, a według materiałów z Muzeum Narodowego Walii mieszkali później w Céligny w Szwajcarii, dokąd przenieśli się w 1957 roku. Tam urodziły się ich córki, Kate i Jessica, więc przez długi czas Burton był nie tylko aktorem na dorobku, ale też mężem i ojcem próbującym utrzymać rodzinny rytm.
To małżeństwo jest ważne, bo pokazuje Burtona sprzed legendy. W zbiorowej pamięci łatwo przeskoczyć od „Burton” do „Taylor”, ale zanim pojawił się wielki medialny spektakl, była zwykła, choć niełatwa codzienność. Kiedy jego kariera nabierała tempa, relacja z Sybil coraz mocniej przegrywała z presją pracy, sławą i wyjazdami. Dla czytelnika szukającego pełniejszego obrazu to właśnie ten etap tłumaczy, skąd wzięła się późniejsza niestabilność jego życia prywatnego.
Warto też pamiętać, że rozstanie nie było suchym faktem z biografii. W takich historiach zawsze zostaje koszt rodzinny, a w przypadku Burtona widać to wyraźnie: od początku był człowiekiem, którego talent szybko zaczął żyć własnym życiem. Z tego miejsca naturalnie przechodzę do kobiety, która zmieniła wszystko - Elizabeth Taylor.
Elizabeth Taylor i związek, który przyćmił wszystkie inne
To właśnie relacja z Elizabeth Taylor sprawiła, że historia Burtona przestała być wyłącznie aktorską biografią, a stała się częścią kultury masowej. Poznali się na planie Cleopatry, kiedy oboje byli jeszcze w innych małżeństwach, a romans natychmiast wywołał medialną burzę. Potem było już tylko intensywniej: ślub w 1964 roku, rozwód w 1974, ponowny ślub w 1975 i drugi rozwód w 1976. Britannica ujmuje to najprościej: byli małżeństwem dwa razy, a oba związki zakończyły się rozwodem.
Dlaczego właśnie ta para tak mocno zapisała się w pamięci? Bo łączyła wszystko, co kochały ówczesne media: talent, urodę, prestiż, skandal i autentyczną chemię. Dodatkowo Burton i Taylor grali razem aż w 11 filmach, więc ich związek nie był tylko tabloidową ciekawostką. Na ekranie pojawiali się w produkcjach, które dziś same w sobie są punktami odniesienia:
- Cleopatra - film, od którego zaczęła się ich wspólna legenda; ważny nie tylko jako epicka superprodukcja, ale też jako początek romansu, który odmienił oba życia.
- Who's Afraid of Virginia Woolf? - tytuł, w którym prywatne napięcie pary przekłada się na niezwykle ostrą, aktorską energię.
- The Taming of the Shrew - przykład, jak ich publiczny wizerunek zaczął współpracować z klasycznym repertuarem, a nie tylko z sensacją.
Jest w tym coś więcej niż plotka. Ich duet działał jak świetnie ustawiona płyta z mocnym leadem: sam temat przyciągał uwagę, ale dopiero wykonanie nadawało mu wagę. I właśnie dlatego Taylor nie jest tylko „najbardziej znaną żoną Burtona” - ona stała się osią, wokół której do dziś opowiada się jego życie.
Suzy Hunt i Sally Hay, czyli mniej głośne, ale ważne rozdziały
Po Taylor Burton nie zniknął z życia uczuciowego. W 1976 roku poślubił Suzy Hunt, modelkę i byłą żonę Jamesa Hunta. To małżeństwo trwało do początku 1983 roku i przypadło na trudniejszy okres jego życia, kiedy coraz wyraźniej dawały o sobie znać problemy zdrowotne i alkoholowe. W biografii Burtona ten etap bywa pomijany, a szkoda, bo pokazuje, że po wielkiej hollywoodzkiej historii nie przyszła stabilizacja, tylko raczej zmęczenie i próba ułożenia życia na nowo.
Ostatnią żoną była Sally Hay, związana z produkcją filmu Wagner. Pobrali się 3 lipca 1983 roku i pozostali razem aż do śmierci Burtona 5 sierpnia 1984 roku. To małżeństwo było mniej widowiskowe niż poprzednie, ale z perspektywy jego biografii bardzo ważne, bo pokazywało późny, bardziej praktyczny i mniej błyszczący etap życia. Sally Hay później funkcjonowała jako Sally Burton, co czasem dodatkowo miesza skrócone notki biograficzne.
Jeśli miałbym wskazać jedną rzecz, którą warto zapamiętać z tych późnych relacji, powiedziałbym tak: one zdejmują z Burtona wyłącznie glamour i przypominają, że był człowiekiem zranionym przez własny rytm pracy, presję i nawyki. To właśnie ta część historii nadaje całej opowieści ciężar, a nie tylko sensacyjny szum.
Dlaczego ta historia wciąż działa na wyobraźnię
Małżeństwa Burtona fascynują, bo łączą się z jego karierą w sposób niemal nieodłączny. Kiedy aktor i partnerka są jednocześnie gwiazdami, media nie opisują już tylko życia prywatnego - opisują mit. Burton i Taylor byli w tym sensie parą idealną dla epoki wielkich studiów filmowych i wielkich nagłówków, ale też dla publiczności, która chciała oglądać nie tylko filmy, lecz także osobiste dramaty ich twórców.
Z mojej perspektywy najciekawsze jest jednak coś innego: ta historia przypomina, że w kulturze popularnej prywatność i sztuka bardzo często mieszają się ze sobą. To trochę jak z wybitnym duetem muzycznym, w którym chemia między wykonawcami sprawia, że całość żyje dłużej niż pojedyncze piosenki. U Burtona takim „duetem” była przede wszystkim Taylor, ale bez pozostałych małżeństw obraz byłby po prostu niepełny.
Jeżeli patrzeć na niego wyłącznie przez pryzmat romansu z Taylor, łatwo przeoczyć aktora o ogromnej skali talentu. A przecież jego życiorys to nie tylko skandal i ekranowy blask, lecz także ciężar ról szekspirowskich, teatr, Broadway i długie lata budowania własnej legendy. Właśnie dlatego ta biografia nadal działa: jest jednocześnie emocjonalna, spektakularna i bardzo ludzka.
Co warto zapamiętać, kiedy wracasz do tej biografii
Najkrótsza i najbardziej użyteczna odpowiedź brzmi: Burton miał cztery żony, ale pięć małżeństw, a Elizabeth Taylor pojawia się w tej historii dwa razy, bo poślubił ją ponownie. Jeśli chcesz szybko uporządkować temat, trzymaj się tej kolejności: Sybil Williams, Elizabeth Taylor, Elizabeth Taylor, Suzy Hunt i Sally Hay.
Najważniejszy wniosek jest jednak szerszy niż sama chronologia. W przypadku Burtona życie uczuciowe nie było pobocznym dodatkiem do kariery, tylko jednym z głównych elementów jego publicznego obrazu. Dlatego odpowiedź na pytanie o jego żonę prowadzi ostatecznie do pełniejszej opowieści o aktorze, którego prywatne wybory na zawsze przykleiły się do historii kina.
