Kultura

Kujawiak taniec narodowy - opis, metrum, inne nazwy

Autor Halina Sikora
Halina Sikora16.01.20245 min.
Kujawiak taniec narodowy - opis, metrum, inne nazwy

Kujawiak taniec narodowy to jeden z najpopularniejszych polskich tańców ludowych, który powstał na Mazowszu i Kujawach. W artykule przybliżę jego historię, pochodzenie nazwy, metrum muzyczne oraz elementy choreografii.

Kluczowe wnioski:
  • Kujawiak tańczony jest w metrum 3/4 z akcentem na pierwszą nutę taktu.
  • Najstarsze zapiski na temat kujawiaka pochodzą z 1 połowy XIX wieku.
  • Nazwa kujawiak wywodzi się prawdopodobnie od regionu Kujaw, skąd taniec się wywodzi.
  • Oprócz nazwy kujawiak funkcjonują też inne określenia tego tańca jak mazur czy obertas.
  • Kujawiak należy do tzw. tańców wiązanych, w których tancerze łączą się za pomocą chwytów.

Kujawiak narodowy taniec z Mazowsza

Kujawiak to polski taniec ludowy, który zrodził się na terenach Mazowsza i Kujaw. Należy do grupy tzw. tańców narodowych, obok krakowiaka, mazura czy oberka. Charakteryzuje się żywym tempem oraz metrum 3/4. Jest jednym z najchętniej tańczonych utworów podczas zabaw, festynów i oczywiście - wesel.

Nazwa "kujawiak" najprawdopodobniej wywodzi się właśnie od regionu Kujaw, skąd taniec ten pochodzi. Po raz pierwszy termin ten pojawia się w zapiskach w 1. połowie XIX wieku. Wcześniej używano raczej określeń "taniec kujawski" lub "mazur kujawski".

Geneza kujawiaka

Nie ma pewności co do dokładnego czasu i miejsca powstania tańca kujawiak. Większość badaczy sądzi jednak, że rozwinął się on z wcześniejszych odmian mazura, na przełomie XVIII i XIX wieku. Być może pierwotnie była to odmiana mazura kujawskiego, stąd początkowe nazewnictwo.

Za kolebkę kujawiaka uważa się okolice Włocławka i Kruszwicy. To właśnie tam znajdowały się dwory szlacheckie oraz rezydencje biskupów kujawskich. Ówczesne elity chętnie organizowały bale, na których z pewnością tańczono tę odmianę mazura.

Do czego tańczony jest kujawiak z elementami

Jak już wspomniano, kujawiak zalicza się do grona tańców narodowych. Tańczy się go parami, przy akompaniamencie kapeli ludowej. Charakterystyczne są tu żywe ruchy i obracanie się par w rytm muzyki.

Podstawowy krok taneczny to tzw. drobny kujawiak, na który składają się trzy kroki: lewa-prawa-lewa stopa lub prawa-lewa-prawa. Częstym elementem choreografii jest wtór - podskoki na jednej nodze przy klaskaniu.

Kujawiaka tańczy się parami, trzymając się za ręce. Tancerze wykonują wiele obrotów, przysiadów, podskoków i przechodzą pod uniesionymi ramionami współtancerzy.

Oprócz prostego, drobnego kujawiaka wyróżnia się też jego odmiany, takie jak kujawiak zbójnicki, krzesany czy przysiadany. Różnią się one dodatkowymi figurami tanecznymi.

Strój do tańca

Kobiety ubierają się zwykle w kolorowe, szerokie spódnice oraz haftowane gorsety lub kaftany. Na nogach mają białe skarpety i kierpce. Mężczyźni noszą ciemne spodnie, koszule, kamizelki, a do tego kapelusze z piórami. Strój podkreśla regionalny, ludowy charakter kujawiaka.

Czytaj więcej: Giacomo Puccini - najsłynniejsze opery włoskiego kompozytora

Metrum muzyczne kujawiaka jako tańca

Muzyka, do której tańczy się ten taniec ludowy, ma metrum 3/4. Oznacza to, że w każdym takcie mieści się 3 ósemki. Najczęściej występuje tu akcent na pierwszą, mocną nutę.

Tempo kujawiaka jest dość żywe, zwykle w granicach MM=58-60. Daje to lekki, skoczny charakter utworom.

Akompaniament stanowią instrumenty ludowe - skrzypce, klarnet, akordeon, bęben. Często dołącza się basy oraz inne instrumenty dęte.

Metrum 3/4
Tempo MM=58-60
Instrumenty skrzypce, klarnet, akordeon, bęben + sekcja dęta

Popularność kujawiaka na weselach i festynach

Kujawiak taniec narodowy - opis, metrum, inne nazwy

Dziś kujawiak należy do bardzo popularnych tańców, nie tylko w regionie swojego pochodzenia. Bardzo chętnie tańczy się go zwłaszcza na weselach - obok obowiązkowego poloneza i walca. Wykonywany jest zazwyczaj przy powitaniu gości, w trakcie oczepin czy podczas specjalnych konkursów tanecznych dla gości.

Poza imprezami rodzinnymi, kujawiak bywa też tańczony i promowany na różnych festynach oraz festiwalach folklorystycznych w całej Polsce. Można go zobaczyć w repertuarze wielu zespołów pieśni i tańca.

Inne regionalne nazwy dla kujawiaka w Polsce

W różnych regionach Polski dla określenia kujawiaka używa się także innych nazw, np:

  • oberkujawiak (Mazowsze)
  • ober tas (Śląsk)
  • przysiadany (Podhale)
  • mazur kujawski (Wielkopolska)

Najpopularniejsze są jednak dwie nazwy: kujawiak oraz mazur kujawski. Wynika to zapewne z miejsca powstania tańca - pogranicza Mazowsza i Kujaw.

Podsumowanie

Kujawiak to polski taniec ludowy, który rozwinął się na Mazowszu i Kujawach na przełomie XVIII i XIX wieku. Charakteryzuje go żywe tempo oraz metrum 3/4 z akcentem na pierwszą nutę taktu. Jest jednym z najpopularniejszych utworów grywanych na polskich weselach oraz różnego rodzaju zabawach i festynach.

Nazwa "kujawiak" wywodzi się najprawdopodobniej od regionu Kujaw. Poza tym określeniem funkcjonują także terminy "mazur kujawski", "oberkujawiak" czy "ober tas" dla tego samego tańca ludowego.

Taniec Kujawiak charakteryzuje się parowym układem tancerzy, którzy wykonują wiele obrotów i figur tanecznych przy akompaniamencie kapeli. Do najbardziej charakterystycznych elementów należy tzw. drobny kujawiak oraz różne odmiany z dodatkowymi podskokami i przysiadami.

Reasumując, kujawiak to barwny,dynamiczny taniec ludowy, który na stałe wpisał się w polską kulturę i tradycję. Bywa nazywany "królem wesel" ze względu na niezwykłą popularność podczas tego rodzaju imprez.

Najczęstsze pytania

Nazwa "kujawiak" najprawdopodobniej bierze się od regionu Kujaw, skąd ten taniec ludowy się wywodzi. Wcześniej używano raczej terminu "mazur kujawski" lub po prostu "taniec kujawski".

Kujawiak tańczony jest w metrum 3/4, z akcentem na pierwszą, mocną nutę w takcie. Tempo tego tańca ludowego jest dość żywe, zwykle w granicach MM=58-60. Daje to lekki, skoczny charakter.

Podstawowy krok taneczny to tzw. drobny kujawiak, na który składają się trzy kroki wykonywane parami: lewa-prawa-lewa stopa lub prawa-lewa-prawa. Bardzo charakterystyczne są liczne obroty i figury.

Dziś kujawiak jest jednym z najpopularniejszych tańców ludowych. Bywa tańczony na festynach i festiwalach folklorystycznych. Jednak przede wszystkim króluje na polskich, tradycyjnych weselach, gdzie jest niemal obowiązkowym punktem programu.

Lokalnie dla określenia kujawiaka używa się także nazw "mazur kujawski", "oberkujawiak" (Mazowsze), "ober tas" (Śląsk) czy "przysiadany" (Podhale). Jednak najpopularniejsze pozostają dwie nazwy: kujawiak i mazur kujawski.

Oceń artykuł

rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
rating-outline
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

5 Podobnych Artykułów:

  1. Imieniny Neli: tradycje i zwyczaje związane z tym świętym
  2. Piosenki Elżbiety Adamiak: magia kryjąca się w ich słowach
  3. Jak wybrać wzmacniacz do gitary elektrycznej? Poradnik i wskazówki dla początkujących
  4. Co oznacza kropka przy nucie - wyjaśnienie i przykłady
  5. Olivia Rodrigo przyznaje, że pisanie Guts było prawdziwym wyzwaniem dla jej pewności siebie
Autor Halina Sikora
Halina Sikora

Recenzentka koncertów i ekspertka muzyki klasycznej. Moje pióro maluje dźwięki na papierze, analizując dzieła mistrzów. Zapraszam do odkrywania świata dźwięków.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły