Kultura

Klasycyzm - definicja, cechy, przykłady

Autor Halina Sikora
Halina Sikora29.12.20234 min.
Klasycyzm - definicja, cechy, przykłady

Co to jest klasycyzm? To styl w sztuce i architekturze, który narodził się w XVIII wieku jako nawiązanie do sztuki starożytnej Grecji i Rzymu. Charakteryzuje się harmonią, równowagą kompozycji, jasnymi formami i powściągliwością w zdobnictwie. Klasycyzm objął malarstwo, rzeźbę, architekturę i inne dziedziny sztuki. W poniższym artykule przybliżę cechy tego stylu, najważniejszych twórców oraz przykłady klasycystycznych dzieł.

Kluczowe wnioski:
  • Klasycyzm to styl nawiązujący do sztuki antyku greckiego i rzymskiego.
  • Charakteryzuje się harmonią, równowagą kompozycji i jasnymi formami.
  • Objął wiele dziedzin sztuki - malarstwo, rzeźbę, architekturę.
  • Do najważniejszych twórców klasycyzmu należeli m.in. David i Canova.
  • Przykłady klasycystycznych dzieł to m.in. kolumna Trajana czy obrazy Davida.

Co to jest klasycyzm

Klasycyzm to styl w sztuce i architekturze, który narodził się w XVIII wieku jako nawiązanie do sztuki starożytnej Grecji i Rzymu. Co to jest klasycyzm? To prąd, który czerpał wzorce z antyku greckiego i rzymskiego, charakteryzujący się harmonią, równowagą kompozycji oraz powściągliwością w zdobnictwie.

Klasycyzm objął wiele dziedzin sztuki - malarstwo, rzeźbę, architekturę i inne. Był reakcją na poprzedzające go styly - dynamizm baroku i emocjonalność rokoka. Artyści epoki klasycyzmu dążyli do stworzenia sztuki na wzór idealnego piękna antyku.

Klasycyzm w architekturze i sztuce

W architekturze klasycystycznej budowano głównie pałace, świątynie i budynki użyteczności publicznej. Stosowano surowe, symetryczne bryły, nawiązujące do greckich świątyń lub rzymskich budowli. Typowe było stosowanie kolumn, frontonów, pilastów czy arkad.

W malarstwie i rzeźbie również odwoływano się do wzorców antycznych. Tematy czerpano z mitologii, historii starożytnej Grecji i Rzymu. Postacie przedstawiano w sposób idealizujący, wzniosły i patetyczny. Ważna była precyzja rysunku i dbałość o detale anatomiczne.

Malarstwo epoki klasycyzmu

W malarstwie klasycystycznym dominowały sceny historyczne, motywy mitologiczne oraz portrety. Kolorystyka obrazów była stonowana, zgaszona. Kompozycje cechowała równowaga i harmonia układu grup postaci. Ważne miejsce zajmował pejzaż, często mający charakter idealnej, sielskiej arkadii.

Ulubionym motywem było przedstawianie bohaterów w heroicznych pozach. Postacie musiały być piękne i wzniosłe. Artyści unikali ukazywania silnych emocji i dynamicznych scen.

Czytaj więcej: Fryderyk Chopin – po prostu geniusz! Opowieść o życiu i twórczości kompozytora

Najważniejsze cechy klasycyzmu

Do najważniejszych cech stylu klasycystycznego zalicza się:

  • odwoływanie się do sztuki i wzorców antycznej Grecji i Rzymu
  • dążenie do harmonii, równowagi, ładu i proporcji w kompozycji
  • stosowanie reguły trzech jedności - miejsca, czasu i akcji
  • jasne, wyważone kolory, stonowana kolorystyka
  • unikanie silnych emocji, wzniosłość i patos

Ważne było naśladowanie ideału, poszukiwanie ponadczasowego piękna. Dzieła miały wyrażać uniwersalne wartości i prawdy.

Przykłady klasycystycznych budowli

Klasycyzm - definicja, cechy, przykłady

Co to jest klasycyzm - widać dobrze w architekturze tej epoki. Jako przykłady można wymienić:

Biały Dom w Waszyngtonie Panteon w Paryżu
Pałac na Wodzie w Warszawie British Museum w Londynie

Charakterystyczne są monumentalne bryły z licznymi kolumnami, frontonami i arkadami. Budynki mają wyraźnie zaakcentowaną osiowość i symetrię. Najczęściej wybieranym porządkiem architektonicznym był styl dorycki lub joński.

Reprezentanci i dzieła klasycyzmu

Do najwybitniejszych przedstawicieli klasycyzmu zalicza się malarzy:

  • Jacques-Louis David (przysięga Horacjuszy, śmierć Marata)
  • Jean Auguste Dominique Ingres (kąpiel turecka)
  • Antonio Canova (Paolina Borghese jako Wenus)

W Polsce do znanych klasycystów należeli m.in. Marcello Bacciarelli, Jan Piotr Norblin czy Bertel Thorvaldsen.

Klasycyzm zaznaczył się wyraźnie w rozwoju sztuk pięknych, pozostawiając wiele znakomitych dzieł, które do dziś zachwycają idealnym pięknem i ponadczasową Harmonią.

Podsumowanie

Podsumowując - co to jest klasycyzm? To prąd w sztuce i architekturze XVIII-wiecznej Europy, który czerpał wzorce z antyku greckiego i rzymskiego. Dążono do stworzenia ideału piękna, harmonii i ładu zgodnie z zasadą mimesis (naśladownictwa natury).

Klasycyzm objął rzeźbę, malarstwo, muzykę a przede wszystkim architekturę. Powstawały monumentalne gmachy utrzymane w surowym, symetrycznym stylu nawiązującym do świątyń greckich i budowli starożytnego Rzymu. Stosowano liczne kolumnady, portyki, arkady czy frontony.

W malarstwie i rzeźbie sięgano po motywy historyczne, mitologiczne, alegoryczne. Dominował kult antyku, heroizmu i poświęcenia dla ojczyzny. Dążono do precyzji warsztatu, dbałości o proporcje i detale anatomiczne przedstawianych postaci.

Klasycyzm pozostawił po sobie wiele arcydzieł, które stały się kanonem sztuki na długie stulecia. Do najwybitniejszych przedstawicieli tego stylu należeli David, Canova czy Thorvaldsen. Ich prace można podziwiać w największych muzeach świata.

Najczęstsze pytania

Klasycyzm charakteryzuje się odwoływaniem do wzorców sztuki antycznej, dążeniem do harmonii, równowagi i symetrii w kompozycji, stonowaną kolorystyką, wzniosłością i patosem przedstawień. Ważne jest naśladowanie antyku i poszukiwanie ponadczasowego ideału piękna.

Klasycyzm rozwinął się w XVIII wieku i objął wiele dyscyplin artystycznych takich jak: malarstwo, rzeźba, grafika, architektura. Wpłynął także na muzykę i literaturę. Najpełniej jednak wyraził się w malarstwie historycznym i w monumentalnych założeniach architektonicznych.

Do najwybitniejszych przedstawicieli klasycyzmu należeli: malarze - Jacques-Louis David, Jean Auguste Dominique Ingres, François Gérard; rzeźbiarze - Antonio Canova, Bertel Thorvaldsen czy w Polsce - Bertel Thorvaldsen. W architekturze klasycyzm reprezentowali m.in. Vasilij Biażeni, Claude Nicolas Ledoux czy Jan Chrystian Kamsetzer.

Klasycystyczne dzieła można oglądać w największych muzeach Europy jak Luwr czy Ermitaż oraz w licznych rezydencjach i pałacach wzniesionych w tym stylu. W Polsce przykładem może być Zamek Królewski w Warszawie, Łazienki Królewskie czy pałac w Wilanowie.

Klasycyzm jako styl w sztuce pojawił się w połowie XVIII wieku i trwał do początków XIX wieku. Jego początki miały miejsce we Francji i Włoszech, później objął całą niemal Europę, w tym Polskę pod zaborami.

Oceń artykuł

rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 4.33 Liczba głosów: 3

5 Podobnych Artykułów:

  1. Imieniny Neli: tradycje i zwyczaje związane z tym świętym
  2. Piosenki Elżbiety Adamiak: magia kryjąca się w ich słowach
  3. Jak wybrać wzmacniacz do gitary elektrycznej? Poradnik i wskazówki dla początkujących
  4. Krzesimir Dębski - polski kompozytor
  5. Olivia Rodrigo przyznaje, że pisanie Guts było prawdziwym wyzwaniem dla jej pewności siebie
Autor Halina Sikora
Halina Sikora

Recenzentka koncertów i ekspertka muzyki klasycznej. Moje pióro maluje dźwięki na papierze, analizując dzieła mistrzów. Zapraszam do odkrywania świata dźwięków.

Udostępnij post

Napisz komentarz

Polecane artykuły